Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ

2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) 2010 yılında; Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz (Yatay Kılavuz) ve Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz (Yatay Olmayan Kılavuz) 2013 tarihinde yayımlanmış olup bu tarihten sonra gerek uygulamada fark edilen eksiklikler gerekse güncel yaklaşımlar dikkate alınarak bazı konular bakımından ilgili Tebliğ ve Kılavuz...


Kar Payı Avansı Dağıtımı Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

MADDE 1 – 9/8/2012 tarihli ve 28379 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kâr Payı Avansı Dağıtımı Hakkında Tebliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “bir ay” ibaresi “iki ay” olarak değiştirilmiştir. MADDE 2 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3 – Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.


SUÇLAR

KASTEN ADAM ÖLDÜRME SUÇU 

Bu başlıkta 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 81. maddesinde düzenlenen Kasten Öldürme suçu özet olarak incelenmiştir. Türk Ceza Kanunun 81. Maddesinde Kasten Öldürme suçunun basit şekli düzenlenmiş iken Türk Ceza Kanunun 82. maddesinde suçunun nitelikli halleri hüküm altına alınmıştır. 

Kasten öldürme suçu, sağ doğan ve yaşayan her insan aleyhine işlenebilen serbest hareketli bir suçtur. Ana rahmindeki cenin hukuken insan olarak kabul edilmemektedir. Ana rahmindeki on haftadan fazla ceninin varlığına kasten son verilmesi halinde ancak (TCK 99)’da tanımlanan “Çocuk Düşürtme Suçu” meydana gelir. Bu nedenle, bir insanın doğduktan hemen sonra yaşam şansının az olması veya hayatta kalmayacağının kesin olması gibi şartlar olsa bile, sağ doğan bebeğin hayatına son verilmesi halinde fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

İnsan öldürme suçunu işleyen kişi başka bir kimsenin hayatına son vermelidir. Kendi hayatına son verdiği takdirde, yani intihar ettiği takdirde, intihar edeni bir başka kimsenin yönlendirmesi söz konusu ise, intihara yönlendiren kişi kasten adam öldürmenin cezası ile değil, (TCK 84) gereği “İntihara Yönlendirme” suçunun cezası ile cezalandırılır.

Kasten Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?

Kasten öldürme suçu, TCK’da serbest hareketli bir suç olarak tanımlandığı için hem icrai bir hareketle hem de ihmali bir hareketle işlenebilir. TCK, icrai hareketin şekli konusunda herhangi bir sınırlama getirmediğinden herhangi bir icrai hareketle insan yaşamına son verilmesi halinde fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır. Yani, yumrukla insan öldürmek de silahla insan öldürmek de kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

İhmali bir davranışla da insan öldürmek mümkündür. İhmali bir davranışla insan öldürme halinde de fail kasten adam öldürmenin cezası ile cezalandırılır.

  • Serbest hareketli bir suçtur. Kasten adam öldürme suçu, birden fazla hareket ile kişiyi öldürme kastıyla hareket etmiş olmalıdır. Kişiyi bıçakla, zehirle ya da ağır yumruklarla veya birçok hareket ile öldürmek mümkündür. Ancak bazı hareketler kasten adam öldürme suçunun nitelikli hallerini oluşturmaktadır (Tasarlayarak, canavar hisle veya eziyet çektirerek, üstsoy veya altsoydan birine veya eş ya da kardeşe karşı öldürme gibi).
  • Kasten adam öldürme suçunun mağduru, herkes olabilir. Mağdur olan kişinin yaşı, dini, ırkı, nereli olduğu önem taşımamaktadır; annesinden sağ doğmuş olan her kişi mağdur olabilir. Kasten adam öldürme suçunun mağdurunun insan olması ve hayatta olma özelliği olmalıdır. Mağdur, annesinden sağ doğumu sonrası bir an bile nefes alan ve yaşayan insandır. Annesinden sağ doğmuş her kişi öldürülebilir. Annenin rahmindeki cenin hukuken kişi olarak kabul edilmediğinden kasten öldürme suçunun mağduru olmayacaktır.
  • Kasten adam öldürme suçu, adından da anlaşıldığı üzere “kast” ile işlenebilmektedir. Kast, failin eyleminin başında, devamında ya da sonuna doğru ortaya çıkabilir. Örneğin; fail, mağduru bacağından yaralama kastı ile yaraladıktan sonra onu öldürmeye karar vererek kalbinden bıçaklayabilir.
  • Kasten adam öldürme suçunun faili herkes olabilmektedir. Öldürme kastıyla hareket eden her bir kişi kasten adam öldürme suçunu işlemiş olacaktır.
  • Kasten adam öldürme suçunda dava zamanaşımı süresi 25 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren 25 yıl geçmiş ya da dava açılmış, kanuni süre içerisinde sonuçlanmamış ise ceza davası hakkında düşme kararı verilecektir. Ancak kasten adam öldürme suçunun nitelikli halinde dava zamanaşım süresi ise 30 yıldır.
  • Kanunda kasten adam öldürme suçu işlediğine dair kuvvetli şüphe bulunan kişinin tutuklanacağı belirtilmiştir. Kasten adam öldürme suçunu işlediğine dair kuvvetli şüphe bulunan kişi adına tutuklama nedeni olarak öngörülmüş olduğundan kasten adam öldürme suçundan yargılanan kişi tutuklu olarak yargılanacaktır.
  • Şikayete tabi suç değildir. Bu nedenle kasten adam öldürme suçuna ilişkin soruşturma savcı tarafından resen soruşturulacaktır. Şikayet için belli bir süre de öngörülmemiştir.
  • Silah kavramı, TCK uygulamasında çok geniş bir tanıma sahiptir. Silah kavramının ne anlama geldiği TCK’nın 6/1-f maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, klasik bir şekilde tabanca, tüfek, bıçak gibi aletlerin silah kavramına dahil olduğundan kuşku yoktur. Ayrıca, suçta elverişli şekilde kullanıldığı takdirde, kalem, tırnak makası, araba anahtarı vs. gibi sınırsız sayıdaki araç silah olarak kabul edilmektedir.
  • Silahla kasten adam öldürmenin cezası, suçun temel şeklinin cezası olan müebbet hapis cezasıdır. Silahla veya silahsız bir şekilde insan öldürmenin temel cezası aynıdır. Silahla adam öldürme suçu, suçun temel şekli içinde mütalaa edilmektedir.
  • Silah kavramı, TCK uygulamasında çok geniş bir tanıma sahiptir. Silah kavramının ne anlama geldiği TCK’nın 6/1-f maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, klasik bir şekilde tabanca, tüfek, bıçak gibi aletlerin silah kavramına dahil olduğundan kuşku yoktur. Ayrıca, suçta elverişli şekilde kullanıldığı takdirde, kalem, tırnak makası, araba anahtarı vs. gibi sınırsız sayıdaki araç silah olarak kabul edilmektedir.
  • Silahla kasten adam öldürmenin cezası, suçun temel şeklinin cezası olan müebbet hapis cezasıdır. Silahla veya silahsız bir şekilde insan öldürmenin temel cezası aynıdır. Silahla adam öldürme suçu, suçun temel şekli içinde mütalaa edilmektedir.
  • Silah kavramı, TCK uygulamasında çok geniş bir tanıma sahiptir. Silah kavramının ne anlama geldiği TCK’nın 6/1-f maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, klasik bir şekilde tabanca, tüfek, bıçak gibi aletlerin silah kavramına dahil olduğundan kuşku yoktur. Ayrıca, suçta elverişli şekilde kullanıldığı takdirde, kalem, tırnak makası, araba anahtarı vs. gibi sınırsız sayıdaki araç silah olarak kabul edilmektedir.
  • Silahla kasten adam öldürmenin cezası, suçun temel şeklinin cezası olan müebbet hapis cezasıdır. Silahla veya silahsız bir şekilde insan öldürmenin temel cezası aynıdır. Silahla adam öldürme suçu, suçun temel şekli içinde mütalaa edilmektedir.
  • Tasarlayarak (Taammüden) Kasten Adam Öldürme Suçu ve Cezası
  • Tasarlayarak (taammüden) kasten adam öldürme suçu, (TCK 82/1-a) maddesinde düzenlenmiş olup suçun nitelikli hallerinden en önemlisidir. Tasarlama kavramının ne olduğu kanunda açıklanmadığından kavram Yargıtay kararları ile açıklığa kavuşmuştur. Yargıtay’a göre, fail suç işleme kararı aldıktan sonra araya zaman girmesine rağmen suç işleme kararından vazgeçmeyip soğukkanlı ve planlı bir şekilde fiili işlerse tasarlayarak insan öldürme suçu işlemiş olur.
  • Fail, bir kimsenin yaşam hakkını ortadan kaldırmak üzere sebatla ve şarta bağlı olmadan karar vermiş, eylemi düşünüp planlamış, makul bir süre geçip ruhsal sakinlik gerçekleştiği halde kararından vazgeçmeyerek insan öldürme eylemini planladığı şekilde gerçekleştirmiş ise tasarlayarak insan öldürme suçu işlenmiş olur.

    Tasarlama; ani kast türünün dışında kalmakta, düşünce kastına girmektedir. Hukuki niteliği öğretide tartışmalı ise de, Yargıtay’ın duraksamasız uygulamalarına göre, tasarlamadan bahsedilebilmesi için:

    1-Failin bir kimsenin yaşam hakkı veya vücut bütünlüğüne karşı eylemde bulunmaya sebatla ve koşulsuz olarak karar vermesi,

    2-Failin düşünüp planladığı suçu işlemeden önce makul bir süre geçmesine ve ulaştığı ruhi sükûnete rağmen bu kararından vazgeçmeyip sebat ve ısrarla fiilini icraya başlaması,

    3-Failin gerçekleştirmeyi planladığı fiili, belirlenmiş kurgu dâhilinde icra etmesi gerekmektedir.

    Tasarlama halinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında sükûnetle düşünebilmeye yetecek kadar bir süre geçmektedir. Fail, bu süre içerisinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi ve fakat bir başka nedenle ve bir başka ani kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının hangi düzeydeki eylem için ve ne zaman alındığı ile eylemin şarta bağlı olmayan bu kararlılıktan ne kadar zaman geçtikten sonra işlendiği mevcut kanıtlarla saptanmalı, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı değerlendirme konusu yapılmalıdır. (Yargıtay CGK -Karar: 2012/227)

    Canavarca Hisle ve Eziyet Çektirerek Adam Öldürme Suçu ve Cezası

    Suçun bu hali TCK’nın 82/1-b maddesinde düzenlenmiştir. Canavarca his, bir insan ölümünden zevk alınmasıdır. Mağdurun ölürken acı çekmesinden failin zevk alması ve fiilini buna göre icra etmesidir. Yargıtay kararları, canavarca hissi, toplumun ortak bilincinin ve vicdanın kabul edemeyeceği vahşi bir kötülük olarak tarif etmektedir.

    Eziyet çektirmek ise, mağdurun acı ve ızdırap duyması, acı çektirilerek zamana yayılmış bir şekilde mağdurun hayatına son verilmesidir.

    Suçun bu nitelikli halinin cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.

    Öğretide, canavarca hisle öldürme, “Bir insan yaşamının ortadan kaldırılmasından duyulan zevki tatmin etmek için öldürme”; “Kana susamışlık ve olağan dışı vahşi ve insafsız bir zihniyetin hâkimiyeti altında öldürme”; “Öldürmekten haz duymak, acı vererek öldürmekten zevk alma için öldürme”; “Acıma duygusu olmaksızın öldürme” ; “İnsanın hayvanlığını, vahşiyane hissini ve kan dökme istidadını gösterir şekilde öldürme” ; “Acıma, merhamet duygusu olmaksızın, mağduru fiziksel veya ruhsal acı yaşatarak, vahşice bir yöntemle öldürme” şeklinde tanımlanmaya çalışılmıştır. Manzini’ye göre failin kasten öldürme eylemi ile onu bu eyleme iten neden arasındaki ölçüsüzlük-oransızlık, eylemin canavarca işlendiğini ortaya koyan en nesnel ölçüttür.

    Çeşitli yargısal kararlarda da vurgulandığı üzere, sırf öldürmüş olmak için öldürmek, ölenin acı çekmesinden zevk duymak için öldürmek, silahı denemek maksadıyla öldürmek gibi hâller sadist bir duygu ve düşüncenin eyleme egemen olması bakımından “canavarca his ile” öldürmeye örnek oluştururlar. Benzer biçimde belli toplumsal sınıflara ya da farklı inanç veya mezhep gruplarına duyduğu hınç nedeniyle öldürme, canavarca his sevki ile öldürme suçunu oluşturur (YCGK-K.2018/668).

    Kan Gütme Saikiyle Adam Öldürme Suçu ve Cezası

    Suçun kan gütme saikiyle işlenmesi için önceden işlenmiş bir adam öldürme suçu olması gerekir. Fail önceden bir yakınının öldürülmesine cevap olarak öldüren kişi veya kişinin yakınlarından birini öldürmesidir. Fail, kan gütme saikiyle, adeta bir görev bilinciyle hareket ederek suçu işlemektedir. TCK’nın 82/1-j maddesinde suçun bu nitelikli haline yer verilmiş olmasının nedeni, çağdışı sosyal değerlerin ortadan kaldırılmaya çalışılması olarak açıklanmaktadır.

    Kasten öldürme suçunun kan gütme saikiyle işlendiğinin kabulü için aşağıdaki şartlarınn gerçekleşmesi gerekir:

    a- Olaya neden olan önceki olay, ölümle sonuçlanmış olmalıdır.

    b- Fail, önceki suçun failini veya onun mensubu bulunduğu grup ya da aileden birisini, öç alma duygusuyla ve bir görev bilinciyle öldürmelidir.

    c- İlk öldürülenle ikinci suçun faili arasında kan hısımlığı şart olmayıp, suçun münhasıran kan gütme saikiyle işlenmesi yeterlidir.

    d- İlk öldürme olayıyla ikinci olay arasında çok kısa olmayan bir süre geçmeli, bu süre içinde fail, ilk öldürme olayından duyduğu her türlü acı, kızgınlık ve öfkeden arınarak geleneklerin etkisiyle bir görevi yerine getirme istek ve bilinciyle harekete etmelidir.

    Kasten öldürme suçunun kan gütme saikiyle işlendiğinin kabulü için ilk öldürme olayıyla ikinci olay arasında çok kısa olmayan bir sürenin geçmesi gerektiği kural olarak kabul edilmiş ise de, Ceza Genel Kurulunun 12.11.1973 gün ve 321-688 sayılı kararında, ikinci öldürme fiilinin mağdurunun ilk öldürme fiilinin faili değil de onun bir yakını olması halinde, iki öldürme olayı arasında çok kısa bir zaman geçmiş olsa dahi, kan gütme saikiyle hareket edildiğinin kabulü gerektiği sounucuna ulaşılmıştır.

    Fail, münhasıran kan gütme saikiyle değil, başka sebepler nedeniyle suçu işlediğinde, bu nitelikli halin uygulanması mümkün değildir. Failin, eylemi gerçekleştirmesinin bir başka sebebe bağlanamadığı, münhasıran kan gütme saiki ve görev bilinciyle kasten öldürme suçunu işlediği hallerde, kan gütme saikiyle öldürme gündeme gelecektir (YCGK-K.2014/1).

    Kan gütme saikiyle kasten adam öldürme suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.